Scenario 2: Gesamsterdam

West-Europa leidt & Macht aan klein

Nederland behoort tot een handvol landen die sterker uit de oliecrisis van 2018 zijn gekomen. Nadat Rusland de gaskraan heeft dichtgedraaid, uit onvrede over het westerse ingrijpen in de voortwoedende Syrië-oorlog, ziet heel Nederland het ineens zeer scherp: we zijn te afhankelijk van fossiele brandstof. Tel daar de aanhoudende schandalen over vervuilende productiemethoden in de BRICS-landen bij op, en Nederland is toe aan een radicale groene omwenteling.

Met dank aan de tech-campus van de Universiteit Twente lukt het om de slipstream te komen van Duitsland, dat zich aan de crisis heeft ontworsteld met wereldwijde export van kennis & oplossingen op het gebied van duurzame energie, en zich in hoog tempo tot groen gidsland heeft ontwikkeld.

Tegelijkertijd ontstaat er een wijdvertakte DIY-mentaliteit in Nederland. Een reactie op de vrijwel volledig terugtrokken overheid en het gebrek aan duurbetaalde banen bij multinationals. Nog eens geholpen door het feit dat de burger door de jarenlange crisis minder vertrouwen in de instituties (banken, verzekeraars, overheidsorganen) heeft dan ooit. ‘Samen’ is het sleutelwoord, of het nu om het opwekken van en verdelen van energie gaat, om de zorg voor kinderen en ouderen, of om moestuintjes en buurtkeukens.

Met name Amsterdam ontwikkelt zich, met behulp van crowdfunding, tot het centrum van groen, cultureel & creatief ondernemerschap. De binnenstad is een bont amalgaam van pop-up stores van ontwerpers & kunstenaars, flexibele werkruimtes voor zzp-ers, en broedstraten.

Een dag in 'Gesamsterdam'

De Baarsjes: Chris (26), entrepreneur in green technology.

7.00 uur:

IIk word wakker van de bliebjes van The Screen. Ik kijk naar buiten en zie dat het voor de derde dag op rij regent. Misschien extra vitamine C vandaag? Ik leg mijn hand op The Screen en stel mijn vragen. The Screen antwoordt: extra vitamine C is inderdaad verstandig, maar een flink shot vitamine D is noodzakelijk; het stopt om 11.23u met regenen; er staan nog 1354 neuro, en 254 buurtcredits op mijn rekening; en de elektrische auto is vandaag helaas al uitgeleend. Dan stelt The Screen vragen aan mij: Ben ik bereid vanmiddag op de kinderen van de onderbuurvrouw te passen? (nee, helaas). En wil ik bij één van de buren een maaltijd afhalen? (misschien). En trouwens, op welke kandidaat voor het burgermeesterschap van Amsterdam wil ik mijn stem uitbrengen? (ik stem principieel op een migrantenvrouw).

8.10 uur:

Gelukkig is er nog een rustige tafel vrij in de Bürogemeinschaft West (voorheen bekend als ZZP Café De Baarsjes). Geheel tegen de gewoonte in, ben ik vandaag de eerste. Siao Swan is er nog niet, Dimitri is altijd later. We rekenen het smart grid van Assen nog eens door. Daar blijven ze iedere avond om 19u maar kampen met stroomstoringen, wanneer hele wijken tegelijk hun auto inpluggen. Als ons model de problemen in Assen oplost, durven we een nieuwe ronde crowdfunding aan. Siao Swan wil dan meedoen aan een pitch voor Dortmund waar ze de distributie van zonne- en windenergie verder willen optimaliseren. De sfeer in het Ruhrgebied doet Siao Swan denken aan het Shanghai van vroeger. Nog net even dynamischer dan Amsterdam, zegt ze. Pling! Een appje van buurvrouw Marijke: ‘Games of Thrones seizoen 24: Danke! M’. Voor wat hoort wat: Marijke maakt mijn huis schoon, ik geef haar Netflix van mijn buurtcredits. Het valt me op dat nu ook al brave veertigers als Marijke Duitse woorden gebruiken.

12.30 uur:

Salade als lunch. Ik kan er maar niet aan wennen dat Siao Swan haar salade met insecten eet. Ik ben zo stom dat hardop te zeggen, wat me op een tien minuten durend betoog van Dimitri en Siao Swan komt te staan over de footprint van de plak varken die op mijn salade ligt. Weet ik wel hoe moeilijk het is voor opkomende economieën om hun mensen te voeden als wij Europeanen en Amerikanen geen water bij de wijn doen? Ze hebben natuurlijk gelijk, maar bij het eten van zeewier ligt mijn grens.

16.30 uur:

Zakelijke afspraak in NSDM City. We reizen rechtstreeks met de metro vanaf de Jan van Galenstraat naar Noord. Dat scheelt ons een half uur reistijd vergeleken met twee jaar geleden. Ik merk op dat ik het ook wel jammer vind dat we niet meer via de Bijlmer hoeven. Nu kom ik er nooit meer en dreig ik te vergeten hoe arm het er is. Het is verworden tot een getto voor Oost-Europeanen en zwarte en witte laagopgeleiden die nergens meer aan de bak komen in onze hoogtechnologische maatschappij. Een smet op het blazoen van Amsterdam, betoog ik. Dimitri voelt zich zichtbaar ongemakkelijk in dit gesprek. Hij schaamt zich tegenover arme landgenoten omdat hij zijn dorp in Kazachstan heeft kunnen ontvluchten dankzij een genereuze studiebeurs van een Nederlandse weldoener op zoek naar bèta toptalent. ‘Wat een mooie buurt is Noord toch geworden’, probeer ik het gesprek een andere richting op te duwen. Jammer dat het onbetaalbaar is om hier te wonen. Volgens Dimitri zou een klein appartementje in het Dance Viertel ten oosten van het NSDM-terrein binnen ons bereik moeten liggen. Ik zal eens checken of je daar echt zoveel overlast van de geluidsstudio’s hebt, als men zegt. Ik denk eigenlijk dat het gezoef van de windmolens het geluid van die studio’s wel overstemt.

18.15 uur:

Ik blijf nog even in Noord en loop naar de Hema Concept Store om proef te zitten op mijn geprinte meubels. Ik heb zelf een ontwerp aangeleverd. Het blijft tricky, want je maakt snel een fout. Als ik de stoelen zie staan, weet ik dat ik steeds handiger wordt in het 3D-ontwerpen. Ze zijn prachtig, en het rode polystyreen zit beter dan ik had verwacht. Ze kunnen de meubels morgen al bezorgen. Misschien moet ik in het wekelijkse buurtberaad van de Baarsjes een investeringsvoorstel indienen voor een eigen 3D-printer?

18.55 uur:

Ik neem de pont terug naar het Centrum, genietend van het uitzicht op de drijvende koeientuinen. Mijn vriendin vindt het een idioot toeristending, die koeientuin, maar ik vind het wel een creatieve manier om de haven opnieuw leven in te blazen nu er zoveel minder vrachtverkeer is.

20.30 uur:

Mijn hoogleraar Jansen heeft beloofd ons smart grid-model nog een keer kritisch te bekijken. Vier jaar geleden studeerde ik af, maar ik volg nog steeds af en toe een college bij hem. Ongelofelijk hoe groot de campus is geworden sinds de samenwerking met MIT en Shanghai University. Hoewel je alle colleges thuis kunt volgen, is het razend druk op de straten van de campus. Iedereen is bang om the next big thing te missen en niemand wil een late adapter zijn. Bijna word ik omver gereden door een Amerikaan op een elektrisch skateboard. Ik eet een hapje Koreaans op de foodcourt met dr. Jansen en we tellen om ons heen zeven verschillende talen in tien minuten.

22.55 uur:

Terug in mijn studio bekijk ik nog even snel via The Screen waar mijn vrienden zijn. Vijf bekenden staan te dansen in club Canvas, op de beelden ziet het er liederlijk uit. Laat ik verstandig zijn. Ik vraag The Screen het licht uit te doen, me om 7 uur te wekken en voor de verandering melk in mijn koffie te doen.